Nyu-York Bəyanatı Beynəlxalq

Nyu-York Bəyannaməsi 2025-ci il sentyabrın 24-də ABŞ-ın Nyu-York şəhərində BMT-nin mənzil-qərargahında keçirilmiş Beynəlxalq Krım Platformasının Beşinci Sammitində qəbul edilmişdir.

1. Biz, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzv dövlətlərinin və beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri, 2025-ci il sentyabrın 24-də Nyu-Yorkda, BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasının Yüksək Səviyyəli Həftəsi çərçivəsində – həm də BMT-nin yaranmasının 80-ci ildönümünü qeyd edərək – Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsində təsbit olunmuş məqsəd və prinsiplərə sarsılmaz sədaqətimizi təsdiqləmək üçün toplaşdıq.

 2. Bu məqsəd və prinsiplər əbədi, ümumbəşəri və daha dinc, firavan və ədalətli dünya üçün əvəzsiz əsas olaraq qalır.

 3. Biz xatırladırıq ki, bütün dövlətlər Nizamnamənin 2-ci maddəsinə uyğun olaraq beynəlxalq münasibətlərində hər hansı dövlətin ərazi bütövlüyünə və ya siyasi müstəqilliyinə qarşı güc tətbiqi və ya güc tətbiqi ilə hədələməkdən, eləcə də BMT-nin məqsədləri ilə uyğun olmayan hərəkətlərdən çəkinməli, beynəlxalq mübahisələrini sülh vasitələri ilə həll etməlidirlər.

 4. Biz təsdiqləyirik ki, güc tətbiqi və ya güc tətbiqi ilə hədələmə nəticəsində əldə olunmuş heç bir ərazi mənimsəməsi qanuni hesab oluna bilməz.

 5. Biz BMT Baş Assambleyasının bu prinsiplərin müdafiəsi və qorunması ilə bağlı ardıcıl və prinsipial mövqeyini tanıyırıq ki, bu da bu ən çox təmsil olunan BMT orqanı tərəfindən qəbul edilmiş çoxsaylı qətnamələrdə əksini tapır.

 6. Biz Rusiya Federasiyasının Krım Muxtar Respublikasını və Sevastopol şəhərini anneksiya cəhdi ilə başlamış və Nizamnamənin 2-ci maddəsinin (4)-cü bəndini pozan Ukraynaya qarşı təcavüzünü pisləyirik.

 7. Biz həmçinin Rusiya Federasiyasının Krım Muxtar Respublikası və Sevastopol şəhəri də daxil olmaqla Ukrayna ərazilərinin bir hissəsini, eləcə də Xerson, Zaporojye, Donetsk və Luqansk vilayətlərinin ayrı-ayrı rayonlarını davamlı müvəqqəti işğalını qətiyyətlə pisləyir və onların anneksiya cəhdini tanımadığımızı təsdiq edirik.

 8. Biz Ukraynanın suverenliyinə, müstəqilliyinə, birliyinə və ərazi bütövlüyünə, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri çərçivəsində – onun ərazi sularını da əhatə etməklə – sədaqətimizi bir daha təsdiqləyirik.

 9. Biz Ukraynanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünün pozulmasına cavab olaraq 2014-cü ildən etibarən qəbul edilmiş, müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərdə, xüsusilə Krım Muxtar Respublikası və Sevastopol şəhərində insan hüquqları vəziyyəti ilə bağlı, habelə Krımın və Qara dənizlə Azov dənizlərinin bir hissəsinin hərbiləşdirilməsi ilə bağlı qətnamələr də daxil olmaqla, bütün müvafiq BMT Baş Assambleyası qətnamələrini xatırladır və dəstəkləyirik.

 10. Biz dərin narahatlıq bildiririk ki, bu qətnamələrin, eləcə də çoxtərəfli formatlarda qəbul edilmiş digər müvafiq qərar və yekun sənədlərin müddəaları Rusiya Federasiyası tərəfindən icra olunmamışdır.

 11. Biz Rusiya işğalçı hakimiyyəti tərəfindən Krım və Ukraynanın digər müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərinin sakinlərinə qarşı insan hüquqları və beynəlxalq humanitar hüquq normalarının pozulmasını və sui-istifadəsini pisləyirik. Bunlara, o cümlədən, zorla yoxa çıxmalar, məcburi köçürmələr və deportasiya, uşaqların belə aparılması, əsassız həbslər, işgəncələr, ukraynalılara, yerli Krım tatar xalqına və digər etnik və dini qruplara qarşı ayrı-seçkilik daxildir.

 12. Biz bir daha tələb edirik ki, Rusiya Federasiyası Ukraynanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilində bütün silahlı qüvvələrini dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarsın, habelə Rusiya Federasiyasının Ukraynaya qarşı hərbi əməliyyatlarını, xüsusilə mülki əhaliyə və mülki obyektlərə qarşı yönəlmiş bütün hücumlarını dərhal dayandırsın.

 13. Biz Ukraynada hərtərəfli, ədalətli və davamlı sülhün təşviqi səylərini dəstəkləyirik və BMT Nizamnaməsinə, o cümlədən dövlətlərin suveren bərabərliyi və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə uyğun olaraq, aidiyyəti diplomatik səylərə, məsləhətləşmələrə və koordinasiya formatlarına, o cümlədən Beynəlxalq Krım Platforması kimi təşəbbüslərə konstruktiv şəkildə qoşulmağa hazır olduğumuzu bəyan edirik.

 14. Rusiyanın təcavüzünün dayandırılması və Ukraynada ədalətli və davamlı sülhün təmin olunması yalnız Ukraynanın ərazi bütövlüyünün bərpası üçün deyil, həm də beynəlxalq hüququn qorunması, qlobal sülh və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, eləcə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nüfuzunun, etimadının və əsas prinsiplərinin qorunması üçün təxirəsalınmaz zərurətdir.